Emmanuel XanthosEmmanuel Xanthos    

Emmanuel Xanthos był jednym z założycieli Stowarzyszenia Philiki Etaireia, które propagowało ideę niepodległości Grecji. Urodził się na wyspie Patmos w 1772 roku. Po ukończeniu szkoły średniej (Patmiada Academy) w wieku 20 lat przeprowadził się do Triestu we Włoszech i zajął się handlem. W 1810 osiedlił się w Odessie, w Rosji i zajął się handlem oliwą. W czasie wizyty kupieckiej na wyspie Lefkada został członkiem loży masońskiej. Bliskie także stały mu się ideały Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Po powrocie do Odessy w 1814 roku wspólnie z Athanasiosem Tsakalofem i Nikolaosem Skoufasem zakładają Stowarzyszenie Philiki Etaireia (Stowarzyszenie Przyjaciół Rewolucjonistów). Stowarzyszenie Przyjaciół było organizacj zorganizowana na podobieństwo loży masońskiej. Obowiązywały 4 stopnie wtajemniczenia:
- wlamis (brat), systimenos (polecony), jerews (kapłan) i pimin (pasterz). Na czele organizacji Rada Najwyższa - Anotti Archi.
Xanthos szybko przenosi się do Konstantynopola gdzie Stowarzyszenie będzie miało swoją główną siedzibę. Liczebność Stowarzyszenia rośnie powoli aby osiągnąć liczbę ponad 1000 członków. Gdy wybucha Wojna o Niepodległość Xanthos zajmuje się organizowaniem finałowego i militarnego wsparcia rewolucji na zachodzie Europy. W 1823 roku wraca na Peloponez gdzie walczy aż do 1827 roku. W 1837 osiedla się w Atenach. Żyje w biedzie bez żadnego wsparcia ze strony państwa, mimo że jest bohaterem wojennym odznaczonym Złotym Krzyżem Zasługi. Uporczywie walczy o odzyskanie dobrego imienia, niesłusznie oskarżany o sprzeniewierzenie funduszy zbieranych na zachodzie Europy. Umiera na wskutek wypadku w 1852 roku, w skrajnej nędzy. Pochowano go z honorami należnymi generałowi.

Oto jak pisze w swej książce "Philiki Etaireia" o narodzinach Stowarzyszenia (Xanthos pisze tu o sobie w trzeciej osobie):

[...] Kiedy przybył do Agia Mavra (Lefkada) został nakłoniony przez jednego ze swych przyjaciół imieniem Panajotis Karayiannis do wstąpienia do Wolnej Loży Masońskiej. Ponieważ był zainspirowany ideałami wolności i nienawidził tureckiej tyranii, natychmiast przyszło mu na myśl, że można by utworzyć tajne stowarzyszenie hołdujące ideałom bliskim tym, które wyznawali wolni masoni. Głównym celem stowarzyszenia miałoby się stać zebranie wszystkich wojowników o wolność Grecji i innych prominentnych obywateli żyjących zarówno w Grecji jak i na obczyźnie. Musieliby oni podjąć natychmiastowe kroki i gdy tylko nadarzy się sposobność doprowadzić do wyzwolenia Ojczyzny.
     Po zakończeniu swych kupieckich interesów w tych okolicach Xanthos powrócił do Odessy wczesnym listopadem 1813 roku i zaprzyjaźnił się wkrótce z Nikolaosem Skoufasem z Arty i Athanasiosem N. Tsakalofem z Janniny [...] którzy, zdarzyło się mieszkali tam w tym czasie a byli ludźmi młodymi i przepełnionymi patriotycznymi i liberalnymi ideałami. Na jednym z przyjacielskich spotkań w 1814 roku trzej przyjaciele dyskutowali o straszliwych warunkach i tyranii jaką Grecy muszą znosić od Turcji, szczególnie zaś na Peloponezie, w Epirze i niektórych wyspach. Opłakiwali też ciężki los narodu, obwiniając Chrześcijańskich władców, którzy na Kongresie w Wiedniu wykazali tak wielką bezduszność po upadku i zesłaniu na wyspę Elbę Napoleona. Niemniej jednak jeden z mądrych obywateli Wiednia opublikował w formie pamfletu rozprawę doradzającą sprzymierzonym władcom aby natychmiast wysłali wojska za Danubę aby oswobodzić starożytny i sławny naród Hellenów (Greków), który od stuleci jest ciemiężony przez barbarzyński i niemożliwy do ucywilizowania naród, Turków, itd.
     Ale rząd Austrii gdy tylko został poinformowany o tym pamflecie przez swego ambasadora przy Porcie Otomańskiej, Mavrogenisa podjął działania aby ograniczyć rozprzestrzenianie się tej idei i wycofał pamflet mówiąc, że w archiwach nie mówi się o żadnym narodzie Hellenów .
    Xanthos nie przepuścił sposobności aby opowiedzieć swym przyjaciołom o idei utworzenia stowarzyszenia, którego celem byłoby wyzwolenie Ojczyzny. Odkrył także przed nimi, że jest członkiem Loży Masońskiej i wyjaśnił niektóre zasady masońskie, szczególnie zaś te, które mógłby być użyte w nowej organizacji. Jak tylko skończył wyjaśnienia, poprosił ich aby rozważyli charakter narodu greckiego, źródła jego siły,  polityczne i moralne uwarunkowania ich ciemięzców, Turków, argumenty Rigasa z Tessali (który mówił o rewolucji), zwycięstwa dzielnych Souliotów, mieszkańców Pargi i innych wojowników nazywanych kłamliwie bandytami, którzy walczyli przeciwko Ali Paszy z Janniny a także pomniejsze zwycięstwa naszych marynarzy, dowodzonych prze generała Lambrosa Katsonisa.
    Na koniec przyjaciele postanowili utworzyć formację Stowarzyszenia i zainspirować wszystkich najlepszych i najdzielniejszych Greków aby osiągnąć to na co, na próżno od tak długiego czasu oczekiwali jako aktu filantropii od Chrześcijańskich Królów [Europy]. [...]

[z ang. tłumaczenia D. I. Loizosa przełożył T. Wordecha]