powrót do Historii       Król Jerzy I

george1.gif (7849 bytes)Wilhelm - Jerzy Glyxbourg of Denmark urodził się w Kopenhadze 24 grudnia 1845 roku. 30 marca 1863 roku, w wieku niespełna 18 lat został intronizowany jako król Grecji Jerzy I. Jednym z warunków jakie zobowiązały się wypełnić trzy wielkie mocarstwa był zwrot wysp Jońskich (w 1864 Anglia zwraca Grecji ten archipelag) oraz wypłacenie sumy 25000 funtów rocznego "odszkodowania" w przypadku detronizacji króla. Król Jerzy I okazał się władcą o wiele bardziej elastycznym od swego poprzednika Ottona. Konstytucja z 1864 znacznie ograniczyła zakres władzy królewskiej, dając duże uprawnienia wybieranemu w wyborach Parlamentowi. W zamian Grecja zobowiązała się powstrzymywać greckie rewolty na terenach zajmowanych przez wciąż potężną Turcję. Król Jerzy wkrótce włączył się aktywnie do polityki greckiej, opanowuje język grecki, wizytuje wszystkie nawet odległe tereny państwa. Widzi ogromną nędzę i zacofanie swego nowego królestwa.  W roku 1867 w Pałacu Zimowym w Petersburgu Jerzy I poślubia córkę Wielkiego Księcia Konstantego, piętnastoletnią Olgę. Dziewięć miesięcy później nowa królowa Grecji wydaje na świat następcę tronu - Konstantego (Konstantyna). Konstantyn będzie najstarszym z siedmioosobowego potomstwa króla (pięciu chłopców, dwie dziewczynki). Rodzina królewska zamieszkuje w pałacu Tatoi 15 mil na północ od Aten. Król staje się w przeciągu kilku lat arbitrem i autorytetem w polityce greckiej. W 1878  wielkie mocarstwa europejskie na kongresie w Berlinie zadecydowały o zwrocie Grecji Tesalii. Grecja odzyskuje ją  od Turcji w 1881 roku. Lata 1880- 1890 stanowią dla Grecji okres rozwoju gospodarczego i społecznego. Budowane są drogi i linie kolejowe, rozkwit przeżywa flota i handel morski. Rozwija się szkolnictwo i inne funkcje socjalne państwa. W 1897, w czasie rewolty antytureckiej na Krecie Grecja wysyła militarne wsparcie powstańcom. Kilka miesięcy później wybucha powstanie w Macedonii. 17 kwietnia wybucha wojna Grecko - Turecka.  Siły greckie na Krecie, dowodzone przez drugiego syna króla Jerzego er. ponoszą liczne porażki. Porażki doznaje też armia powstańcza w Macedonii dowodzona przez następcę tronu - Konstantyna. Turcja wspierana przez Niemcy zagroziła integralności Grecji. Rosja i Anglia podjęły szeroką akcję dyplomatyczną, która doprowadziła zakończenia walk i zawarcia rozejmu.   Mocarstwa zadecydowały o ustanowieniu niezależnego rządu Krety oraz urzędu Wysokiego Komisarza - sprawowanego przez Greka. Król utracił wiele ze swej popularności i odsunął się od aktywnej polityki.king_george.jpg (7616 bytes)
W 1909 roku grupa młodych oficerów nazywających się Liga Militarną (Wojskową) organizuje pokojowy bunt w armii. Bunt ten stanowił protest przeciwko politycznej stagnacji i i trudności ekonomicznych w kraju. Oficerowie proszą o przejęcie roli lidera politycznego przez dynamicznego polityka z Krety Elefteriosa Venizelosa. Parlament ulega presji Ligi i wprowadza do Konstytucji zmiany wzmacniające pozycję premiera. W 1910 Venizelos staje na czele rządu greckiego. W przeciągu kilku lat Venizelos inicjuje głębokie reformy w ekonomii, służbach cywilnych i armii. Venizelos posiada też pełne poparcie króla Jerzego I. Grecja pod rządami Venizelosa organizuje i wspiera sojusz Bułgarii, Serbii i Czarnogóry przeciwko Turcji. Skutkiem tych działań są dwie wojny Bałkańskie w latach 1912 i 1913. W pierwszej wojnie Bałkańskiej w 1912 roku sojusznicy pokonują Turcję wypierając ją prawie z całego europejskiego terytorium. Konstantyn zostaje szefem Sztabu Generalnego - tj. główno dowodzącym armii. Zwycięska Grecja uzyskała rozległe terytoria na północy (Epir), wschodzie i zachodzie kraju (m. in. duże miasta Saloniki i Janinę). W wyniku porozumienia pokojowego w Londynie utworzono niepodległą Albanię.   W drugiej wojnie bałkańskiej niezadowolone z wyników ww. porozumienia Grecja i Serbia (oba państwa były zainteresowane w uzyskaniu albańskich terytoriów nad wybrzeżem Adriatyku) starły się z inspirowaną przez Austro-Węgry Bułgarią. W późniejszej fazie wojny (od lipca 1913) na Bułgarię uderzyły także Rumunia i Turcja. Zagrożona w trzech stron Bułgaria skapitulowała. Grecja uzyskała od Bułgarii południową część Macedonii z dużym portem Kavala. W tym samym roku Grecja przejmuje całkowitą kontrolę nad Kretą i większością wysp na morzu Egejskim, które wchodzą w skład państwa greckiego. Na początku 1913 roku król Jerzy oznajmia, że w 50 rocznicę objęcia tronu, w październiku abdykuje na  rzecz Konstantyna. 18 marca król udał się w towarzystwie adiutanta na spacer do portu w Salonikach. W drodze powrotnej  odwiedził kawiarnię, w której czekał uzbrojony szaleniec. Postrzelony w plecy król zmarł na miejscu a zamachowiec został pochwycony (popełnił samobójstwo w czasie procesu).

Władzę w Grecji obejmuje król Konstantyn I.